Bel fıtığı, omurgalar arasında disk adı verilen yuvarlak yastıkların zorlanma ve yıpranma nedeniyle yırtılmasıyla oluşan sinir köklerinin sıkışmasıdır. Fıtıklaşmış diskler boyun, kol, sırt veya bacak ağrısının temel nedenlerinden biri olarak kabul edilir. Bu durum da bel fıtığının yaşandığı yakındaki sinirleri etkileyerek uzuvlarda ağrı, uyuşukluk, his kaybı ve güçsüzlüğe sebebiyet verebilir.
Omurganın herhangi bir yerinde meydana gelebilir ancak fıtıklaşmış diskler çoğunlukla sırtın alt kısmında veya boyunda oluşur. Bel fıtığının sırtın ortasında olması ise nadir görülen bir durumdur. Genellikle 30-50 yaş arasındaki kişilerde daha yaygın olarak görülen bel fıtığının erkekleri kadınlardan daha fazla etkilediği bilinir.
Yapısal olarak omurgada kafatasının tabanından kuyruk sokumuna kadar uzanan bir dizi kemik (omur) bulunur. Omurların arasında ise disk adı verilen yuvarlak yastıklar yer alır. Diskler kemiklerin arasında tampon görevi üstlenerek kişinin kolayca eğilmesini ve hareket etmesini sağlar. Ancak zamanla bu diskler zarar görerek etkisini yitirebilir ve yerinden oynayabilir. Bu durum gerçekleştiğinde buna fıtıklaşmış disk adı verilir. Diskin fıtıklaşması ise genellikle bel fıtığı olarak adlandırılır.
Omurlar arasındaki kıkırdak dokunun yırtılması, kopması ve yerinden kayması sonucu meydana gelen bel fıtığı genel olarak ağır kaldırma sonucuyla tetiklenir. Bununla birlikte aşırı kilo (obezite), ani hareketler, yaşlılık, uzun süre aynı pozisyonda oturmak ve sigara tüketimi de bel fıtığına neden olan faktörler arasında gösterilir.
Bel fıtıklarında bel omurgasından kalça, bacak ve ayaklara yayılan ağrı, sinirlere baskı nedeniyle hareket halindeyken, öksürme veya hapşırma sırasında ağrının artması, bacak ve ayaklarda karıncalanma veya uyuşma hissi ile kaslarda güçsüzlük belirtiler söz konusudur.
Bel fıtığı belirtileri genel olarak şunlardır:
Bel fıtığında meydana gelen ağrılar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Özellikle bacağa yayılan siyatik ağrının günlük yaşam aktivitelerinizi engelleyecek kadar artması, damla damla idrar kaçırma, idrar yapamama gibi bulgularla birlikte uyluk içi, bacakların arkası ile makat çevresindeki alanda meydana gelen ilerleyici his kaybı ve kas güçsüzlüğü gibi durumlarda vakit kaybetmeden tıbbi yardım alınması gerekir.
Bel fıtığından korunmak ve riskini azaltmak için omurga sağlığının korunması önemlidir. Omurga sağlığını korumak için de disklere zarar verecek hareketlerden kaçınılmalıdır. Bu hareketlere örnek olarak ağır kaldırmak ve ani hareketler yapmak verilebilir. Bununla birlikte sağlıklı kilonun korunması, egzersiz yapmak, iyi bir duruşa sahip olmak ve sigarayı bırakmak da bel fıtığından korunma yollarıdır.
Bel fıtığından korunma yolları şöyle sıralanabilir.
Ağır kaldırmamak önemlidir: Bel fıtığından korunmak ve riski azaltmak için ağır kaldırmamanın büyük bir önemi vardır. Ağır kaldırarak omurga ve diske zarar verme riski vardır. Bu riskin önüne geçmek için ağır kaldırmamak kritiktir.
Ani hareketlerden kaçınılmalıdır: Ani bir şekilde kalkmak, eğilmek, bükme hareketleri yapmak gibi ani hareketlerde bulunmak da bel fıtığını tetikleyebilir. Bu sebeple fiziksel hareketlerde bulunurken bel fıtığı riskini düşünerek ani hareketlerde bulunulmamalıdır.
Sağlıklı bir kiloya sahip olunmalıdır: Aşırı kilo omurga sağlığını bozarak alt sırta ciddi bir baskı yapabilir. Bu sebeple kilo sorunu olan kişiler bel fıtığı riskine karşı zayıflamalı, normal kiloya sahip olan kişiler ise kilosunu sağlıklı bir ölçüde korumalıdır.
Düzenli egzersiz yapılmalıdır: Düzenli bir şekilde fiziksel egzersiz yapmak kasların daha sağlıklı kalmasına yardımcı olur ve bel fıtığı riskine karşı önemli bir savunma mekanizmasıdır.
İyi bur duruş pozisyonu edinilmelidir: Yürürken, otururken, ayakta dururken ve hatta uyurken sağlıklı bir duruş pozisyonu edinmek gerekir. Çünkü iyi bir duruş omurgadaki gerginliği azaltı ve bel fıtığına karşı omurgayı besler.
Sigara bırakılmalıdır: Sigara içmek omurgadaki diskleri zayıflatarak yırtılmaya karşı diskleri savunmasız hale getirebilir. Bu sebeple sigaranın bırakılması da bel fıtığı riskini azaltır.
Dilediğiniz Zaman Bize Ulaşabilirsiniz