Boyun Fıtığı Nedir?

Tıbbi ismi servikal disk hernisi olan boyun fıtığı, omurganın esnemesi, bükülmesi ve şok darbelerini emmesini sağlayan omurlar arasındaki disklerin merkezinde yer alan nukleus pulpozusun yer değiştirmesinin bir sonucudur. Nukleus pulpozus, içinde yaklaşık %80 oranında su bulunan jelatinöz bir yapıdır. Bu disklerin zamanla aşınması veya herhangi bir nedenle dejenere olması sonucu jelatinöz sıvının dışarı fırlaması boyun fıtığı olarak nitelendirilir. 

Boyun fıtığı genç yaşlarda ortaya çıkabilmekle birlikte 20-40 yaş aralığındaki kişileri daha çok etkiler. Özellikle hareketsiz bir yaşam sürmek, uzun süre oturmasını gerektiren bir işte çalışmak, sigara içmek, aşırı egzersiz yapılması ve ters bir harekette bulunmak gibi faktörler boyun fıtığının yaygın nedenleridir. Bunlara bağlı olarak diskler fıtıklaşır ve boyun fıtığı ortaya çıkar.

Yapılacak boyun fıtığı egzersizleriyle genellikle geçebilen boyun fıtığı, kronikleşip daha uzun süre kişiyi rahatsız edecek boyuta da ulaşabilir. Uzun süren boyun fıtığı vakalarında beyin ve sinir cerrahisi bölümü doktorlarına başvurularak boyun fıtığının altında yatan neden belirlenmeli ve uygun tedavi yöntemi uygulanmalıdır.

Boyun Fıtığı Neden Olur?

Boyun fıtığının nedeni genellikle yaralanma gibi nedenlerle meydana gelen travmalar, ağır kaldırma, omurga bölgesinde aşınma veya yıpranma, hareketsizlik, ani stres ve bazen de aşırı ve tekrarlayan egzersizlerdir. Ayrıca genetik, sigara tüketimi ve boynu zorlayan mesleki faaliyetler (sürekli eğilmek, bilgisayar ekranına bakmak) de boyun fıtığının nedenleri arasındadır.

Genel olarak boyun fıtığı nedenleri şunlardır:

  • Travma
  • Aşırı egzersiz
  • Hareketsizlik
  • Apır kaldırma
  • Omurgada yıpranma veya aşınma
  • Uzun süre masa başı ve bilgisayar başında oturma
  • Yoğun cep telefonu kullanımı
  • Yaşlılığa bağlı disklerde sıvı kaybı
  • Ani stres durumu
  • Genetik
  • Sigara tüketimi

Boyun Fıtığı Belirtileri Nelerdir?

Boyun, omuz ve kolda hissedilen ağrı, ağrının öksürme ve hapşırma gibi hareketlerde artması ve kola veya bacağa yayılması, kol ve ellerde uyuşma ya da karıncalanma ve kaslarda zayıflamaya bağlı yürüme, eşya tutma veya kaldırma yeteneğinin azalması boyun fıtığının belirtileridir.

Boyun fıtığı belirtileri şunlardır:

  • Boyun, ense, omuz, kol ve sırt ağrısı
  • Boynu eğmeyi veya döndürmeyi gerektiren hareketler öncesi ve sonrası ağrı yaşama
  • Kolda karıncalanma, uyuşma ve güçsüzlük
  • Kol ve ellerde kas gücünde azalma ve kuvvet kaybı
  • Şiddetli ve ilerlemiş fıtıklarda mesane veya bağırsak kontrolünün azalması
  • Yürüme ve koordinasyon bozukluğu
  • Baş ağrısı
  • Baş dönmesi
  • Kulak çınlaması ve hareler görme
  • Kollarda incelme

Boyun Fıtığı Nasıl Teşhis Edilir?

Boyun fıtığı tanısında hastanın detaylı öyküsü ve fiziksel muayenenin önemi çok büyüktür ve sadece bunlarla tanı koymak bile mümkündür ancak görüntüleme teknikleri ile de boyun fıtığının varlığını teyit etmek ve seviyesini saptamak gereklidir.

Boyun fıtığında kesin tanının koyulabilmesi için ayrıntılı nörolojik muayene, uygun radyolojik incelemeler ve gerekli olan durumlarda uygulanan sinir elektrosu tetkiki (EMG) ve boyun MR’ı yeterlidir.

Yapılan muayene ile sinir tahribatına ait bulgular yoksa hastaya mutlak yatak istirahati, ağrı kesici kullanımı ve fizik tedavi önerilmektedir. Ancak sinir tahribatına ait bulguların varlığında ve diğer tedavi yöntemlerinin başarısız kaldığı durumlarda cerrahi uygulanır.